รับราชการ ในสมัยกรุงธนบุรี

รับราชการ ในสมัยกรุงธนบุรี พระยาตาก และเจ้าพระยาจักรี เป็นแม่ทัพในสงคราม

รับราชการ ในสมัยกรุงธนบุรี หลังจากการสูญเสียอยุธยาเป็นครั้งที่สองให้กับอินวา พระยาตาก (สิน) ได้ครองตำแหน่งกษัตริย์และย้ายเมืองหลวงไปยังกรุงธนบุรี ขณะนั้นนายทองดวงอายุ 32 ปีได้รับการเสนอให้รับใช้ในอาณาจักรของกษัตริย์ธนบุรีตามการชักชวนของพระมหามนตรี (บุญมา) น้องชายของเขา โดยรับพระราชทานพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นราชริน (ราชวรินทร) กรมตำรวจหลวงทางขวามือ

และย้ายมาอาศัยอยู่บริเวณวัดบางหว้าใหญ่ (วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหารในปัจจุบัน) ในปี พ.ศ. 2768 พระบาทสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเสด็จไป ขึ้นไปตีพิมายซึ่งกรมหมื่นเทพพิพิธเป็นผู้ปกครองเมืองพิมาย รินและพระมหามนตรีได้รับคำสั่งให้นำทัพเข้าร่วมศึกครั้งนี้ด้วย ภายหลังการสู้รบครั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงได้รับการเลื่อนยศเป็นพระยาอภัยณฤทธิ์จางหวาง พระภิกษุตำรวจฝ่ายขวา เพื่อพระราชทานรางวัลสำหรับความโปรดปรานในสงครามครั้งนี้

หลังพระเจ้าตากมหาราชทรงยกทัพปราบเจ้าพระฝางได้สำเร็จ มีพระราชดำริว่าเจ้าพระยาจักรี (ผึ้ง) ไม่กล้าทำสงคราม จึงทรงแต่งตั้งพระยาอภิรนาฤทธิ์เป็นพระยายมราชเสนาธิการกรุงเทพมหานคร การบริหาร. โดยถวายผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงครามด้วย เมื่อเจ้าพระยาจักรี (ปือ) ถึงแก่กรรม พระยาอภิรนาฤทธิ์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เพื่อส่งเสริมชื่อเจ้าพระยาจักรีที่สมุย

และได้โปรดเป็นแม่ทัพโจมตีกัมพูชาโดยสามารถตีเมืองพระตะบองโพธิสัตว์ได้ครบทั้งเมืองและเมืองพุทไธเพชร (เมืองบันทายมาตย์) เมื่อสิ้นสุดสงครามพระเจ้าตากโปรดให้พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีครองเมือง ของพุทไธเพชรเป็นเมืองใหญ่ในประเทศกัมพูชา และมีคำว่าเจ้าพระยาจักรีและพระยาโกสถิบดีให้อยู่ช่วยราชการที่พุทไธเพชรจนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย

จนกระทั่งมีผลประโยชน์ทางราชการมากมาย

เจ้าพระยาจักรี เป็นแม่ทัพในสงครามกับพม่า กัมพูชา และลาว

จึงได้รับการเลื่อนยศเป็นสมเด็จเจ้าพระยาศึกปิฤกมหิมา ทุกนาครเดช นเรศร ราชสุริยวงศ์ องค์การการกุศลบวรรัตนบรินายกก และได้รับพระราชทานงาและ เครื่องรางทองคำเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์เท่ากับแผนกอื่น ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2324 พระเจ้ากรุงธนบุรีมีคำสั่งให้พระยาสารตั้งกองทัพปราบกบฏ แต่พระยาสารกลับคืนสู่ฝ่ายกบฏและนำกองทัพเข้ายึดครองเมืองเมื่อวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2324

พระยาสารได้แจ้งในหลวงกรุงธนบุรีให้สละราชสมบัติและคืนบัลลังก์ ซึ่งเขาตกลงจะทำในวันที่ 10 มีนาคม พระยาสังฆานุภาพปกครองเมืองประมาณสองสัปดาห์และพ่ายแพ้กองทัพของพระยาสุริยาไพ พระยาสุริยาภัยจับพระที่ตากมาขังไว้ หลังจากที่สมเด็จพระเจ้าพระยามหาเกษมศึกเสด็จกลับจากกัมพูชาไปยังกรุงธนบุรีและได้ประหารชีวิตกลุ่มกบฏแล้ว เขาคิดว่าสาเหตุของการกบฏคืออดีตกษัตริย์ สมเด็จเจ้าพระยาพิพากษาให้อดีตพระเจ้าตากดังนี้

เจ้าแห่งแผ่นดินใช้พวกเราทำสงคราม เรายืนหยัดในสงครามโดยไม่คร่ำครวญไปตลอดชีวิต แค่คิดบำรุงแผ่นดินก็ให้สมณพราหมณ์และราษฎรอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุข ทำไมหลังจากที่ลูกชายและภรรยาของฉันถูกคุมขัง? และทุบตีพระภิกษุสงฆ์และลงโทษข้าราชการและราษฎรรีบยึดทรัพย์โดยพลการโดยปราศจากความผิด ก่อความเดือดร้อนแก่แผ่นดินในหญ้าทุกแห่ง พระพุทธศาสนาเสื่อมทรามลงเหมือนเมืองมรณะแห่งนี้

ก่อนหน้า : ราชวงศ์จักรี เป็นราชวงศ์ต่อไปของสมเด็จพระเจ้าตากสินแห่งธนบุรี